Marmara Depremine ilişkin Bursa Teknik Üniversitesi Rektörlüğü’nden kamuoyuna duyuru
Marmara Denizi Havzasında 26 Eylül 2019 saat 13.59’da meydana gelen 5.7 yerel büyüklüğündeki deprem ilçemiz de de etkili bir şekilde hissedildi. Bursa Teknik Üniversitesi Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezimize dep rem sonrası pek çok soru yöneltilmesi nedeniyle gazetemize de yazılı açık lamada gönderildi.
Açıklamada, şu görüşlere yer verildi
“Kuzey Anadolu Fayının Silivri’nin Doğusunda kalan parçası 1766 yılın daki büyük depremden beri kırılmamıştır. Kırılmayan bu fayın 7 ve üzeri büyüklüğünde bir deprem üretebile ceği (17 Ağustos 1999 Depreminin büyüklüğüne benzer) bilimsel çalışmalarla ortaya konulmuştur. Bu olası depremden, başta Marmara Denizi kıyılarındaki ve kıyıya yakın bölgelerdeki yapıların, değişen tasarım ve imalat özellikleri ile zemin koşullarına bağlı olarak etkile neceği öngörülmektedir.
Bursa ilimiz, yukarıda bahsedilen Marmara Denizi havzasındaki fay sisteminden etkile neceği gibi farklı fay mekanizmalarının da etkisi altındadır. Bursa ili son büyük depremini 1855 yılında yaşamıştır. 28 Şubat 1855’de 10 şiddetinde ve yaklaşık olarak 7.1 büyüklüğünde ana deprem ve 11 Nisan 1855’de 9 şiddetin de ve yaklaşık 6.3 büyüklüğünde artçı deprem gerçekleşmiştir (Ambraseys, 2000). Bir yerde büyük bir depremin tekrar etmesi için yüzyıllar geçmesi gerekir ki 1855 yılından bu yana yaklaşık 165 yıl geçmiştir.
Bursa’yı Etkileyen Tarihi Depremler ve Etkilediği Yerler
Marmara Denizi Bölgesi’nde meydana gelen depremlerin yeri ve büyüklüğüne ait yazılı belgeler Milattan sonra 1. yüzyıla dayanmak tadır. Bu belgelerde Bursa’nın milattan sonra 32 yılında gerçekleşen (Amb raseys, N., 2002) ve günümüze kadar tekrar eden pek çok yer sarsıntısına maruz kaldığı ve bu sarsıntılarda maddi hasar ve can kaybı meydana geldiği belirtilmektedir. Bu depremler, Ulu dağ’ın kuzey eteklerini içine alan, doğuda Kestel’den batıda Karacabey-Mustafakemalpaşa’ya kadar uzanan geniş bir alanı etkile miştir. 1855 yılında gerçekleşen ana ve artçı sarsıntılardan dolayı oluşan tahribat doğuda Kestel’den batıda Uluabat Gölü’nün güneyine ve Karacabey’e kadar uzanır.
Bursa’nın Zemin Problemine Tarihte Düşülen Notlar
Bursa’yı etkileyen bir diğer tarihi deprem 1850 yılında Marmara Bölgesi’nde gerçekleş miştir. Merkez üssü bilinmeyen 6.1 büyüklüğündeki bu deprem Kütahya’dan İstanbul’a kadar hissedilmiştir. Uluabat Köyü’nün ağır hasar gördüğü, Mustafakemalpaşa’da pek çok evin devrildiği, yerdeki açıklıklardan su ve toprağın fışkırdığı, yer yüzeyine aktığı belirtilmiştir (Ambraseys, N., 2002). 1970 yılında Bur sa’nın 135 km güne yinde, Kütahya-Gediz’de meydana gelen depremde ise Bursa ovasının muhtemel zemin probleminden dola yı inşaatı devam etmekte olan bir otomobil fabrikasının garaj ve boya atölyeleri yıkılmıştır (Tezcan, S. S., & Ipek, M., 1972). 1850 ve 1970 yıllarında yaşanan bu iki olay, sırasıyla zeminin sıvılaşmasına ve
deprem dalgaları üzerindeki zemin büyütme etkisine işaret etmektedir.
Deprem Öncesi Yapılması Gerekenler
Vatandaşlarımızın imkân dahilinde mühendislik hizmeti almış yapılarda yaşaması, güvenli ğinden kuşku duyulan yapıların güvenli ğinin test ve analizlerle tespit edilme si gereklidir. Bu tespitlerin sonucuna göre de gerek duyulması halinde yapıların güçlendiril mesi veya yıkılıp yeniden inşası gerekmektedir. Vatandaşlarımızı ayrıca AFAD web sayfasında sunulan bilgiler dahilinde https://afadem.afad.gov.tr/tr/18128/Afete-Hazir-Turkiye depreme hazırlık konularında bilgi edinmelerinde fayda vardır.
İlimizde, başta deprem sonrası kullanılması öncelikli binaların (Hastaneler, sağlık ocakları, itfaiye bina ve tesisleri, PTT ve diğer haberleşme tesisleri, ulaşım istasyon ları ve terminalleri, enerji üretimi ve dağıtım tesisleri, vilayet, kaymakamlık ve belediye yönetim binaları, ilk yardım ve afet planlama istasyonları, okullar, eğitim binaları, yurt binaları, yatakhane ler, askeri kışlalar, cezaevleri, müzeler, toksik patlayıcı ve parlayıcı özelliği olan maddelerin bulunduğu binalar) daha önce gözden geçirilmemişse teknik incelemesinin yapılması gereklidir. Bursa Teknik Üniversitesi Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezimiz (http://deprem.btu.edu.tr/index.php) Bursa ve diğer illerde yapı güveni lirliğinin değerlendirilmesi, yapı ve zemin güçlendiril mesi alanlarında faaliyet göstermektedir ve sahip oldu ğu birikimle teknik hizmet ve destek vermeye hazırdır.”
